Ondarea

Harriek hitz egingo balute, istorio ugari kontatuko lituzkete arrantzaleen etxe apalekin nahastutako etxezarrei buruz, jauntxoen jauregiei eta baserriei buruz, fedearen izerdiarekin eraikitako elizei eta baselizei buruz,harriztatutako kaleei eta herriak bideetatik zetozen arriskuetatik babesten zituzten antzinako harresiei buruz. Itsasoak, mendiak eta ibaiek zehazten dituzte mugak, eta guk natura moldatzen dugu bizitza ematen digun lur honetan bizi ahal izateko.

Aixeder Errota

Dorreak, baserriak eta jauregiak
Haize-errota hau Pedro Bernardo Villarreal de Berrizek eraiki zuen 1729an, itsasoko haizeetara zabalik, eskualde honetako ur-errotak geldiarazi zituen lehorte bat gertatuz geroztik.

Andra Mari Eliza

Elizak eta ermitak
Andra Mari eliza harkaitz baten gainean dago eraikita, nagusi ageri da herriaren alde zaharrean. 1462an eraiki zuten, gotiko estiloan.

Andra Mariaren Zeruratzea Basilika

Elizak eta ermitak
Gaur eguneko Lekeitioko "Andra Mariaren Zeruratzea" eliza beste eliza zaharrago bat zegoen tokian eraiki zuten. Hasierakoa, ziurrenik, erromanikoa izan zen eta 1287an sagaratu zuten. Eliza XV. mende barruan eraiki zuten, zatika.

Antiguako Amaren baseliza

Elizak eta ermitak
Gaur egungo Antiguako baseliza, Ondarroako parrokia primitiboa, XV. mende amaieran eraikia izan zen, bere existentzia askoz lehenagotik dokumentatua badago ere. Antiguako amabirjina, zeinen jatorrizko irudia ez den kontserbatzen, tradizionalki debozio handiz gurtua izan da Ondarroako arrantzale eta biztanleengandik.

Antsotegi Dorrea

Dorreak, baserriak eta jauregiak
Ansotegi dorrea, Munibetxea Dorrea bezala ere ezagutzen dena, Markina-Xemeingo alde zaharrean dago kokatuta, Antxia dorrearen alboan. Eraikin exentu bat da, oin angeluzuzena duena, eta nabarmenki bereizten diren hainbat altuera ditu.

Antsotegi jauregia

Dorreak, baserriak eta jauregiak
XVII. mendearen amaieran eta XVIII. mendearen hasieran eraiki zen, aurretik bertan zegoen eraikin baten gainean. Etxebizitzarekin batera errota eta burdinola daude.

Antxia Dorrea

Dorreak, baserriak eta jauregiak
Antxia dorrea Markina-Xemeinen alde zaharrean dago kokatuta.Lau angeluko oina eta bolumen paralelepipedoko eraikuntza bat da eta zurezko teilatu-hegala eta lau isurkiko estalkia ditu. Bere fatxada nagusian banaketa irregularra islatzen da, eta altuera desberdinetan egituratuta dago: beheko solairua, lehenengoa, bigarrena eta ganbara.

Aranzibia dorretxea

Dorreak, baserriak eta jauregiak
1500. urtean berreraikia izan zen gaur eguneko itxurarekin 1443.urte aldera Gipuzkoako ganboatarrek suntsitu ostean.